EnEf u Proizvodnji JP EPBiH

U JP EPBiH posljednjih  godina postignuti su značajni rezultati na podizanju energetske efikasnosti i ušteda energije u kompaniji. Samo u djelatnosti proizvodnje, odgovarajućim mjerama; gašenjem zastarjelih neefikasnih termoblokova (4x32 MW u TE „Kakanj“ i 2x32 MW u TE „Tuzla“) 2000. godine i rekonstrukcijom/modernizacijom ostalih jedinica (blokova 5, 6 i 7 u TE „Kakanj“, blokova 4, 5 i 6 u TE „Tuzla“, te hidroagregata HE na Neretvi) izvršenih u proteklom desetogodišnjem periodu 2002-2012.godina,  energetska efikasnost je u odnosu na prijeratno stanje podignuta za oko 30%, uz značajne efekte na smanjenje emisija CO2, NOx, SO2 i čestica. Tako je npr. emisija CO2, za isti proizvodni park i približno isti nivo proizvodnje, smanjena sa oko 9.500.000 t/g koliko je iznosila u 1991. Godini  na sadašnjih oko 6.500.000 t/g. 

Na energetsku efikasnost JP EPBiH u velikoj mjeri utječe udio obnovljivih izvora energije u proizvodnom portfoliju kompanije. Trenutni tzv. Renewable index (indeks udjela energije iz obnovljivih izvora), kao odnos proizvodnje iz obnovljivih izvora energije prema ukupnoj proizvodnji, je avr. 30%, sa varijacijom tokom godine zbog različitog dotoka u hidroakumulacije po mjesecima. 


Indeks udjela energije iz obnovljivih izvora (Renewable Index) za EP BiH (podaci iz 2010.)

Ovaj indeks značajno utječe i na visinu specifične emisije CO2 posmatrajući kompletan proizvodni portfolio kompanije. Tako je trenutni koeficijent emisije mreže JP EPBiH (koeficijent emisije CO2  JP EPBiH) na nivou 860 kg/MWh i približan je nivou koeficijenta mreže BiH.


Koeficijent emisije mreže (CO2 net rate) JP EPBiH (podaci iz 2010.godine) 

Vrijednost specifične potrošnje topline za postojeće blokove TE „Tuzla“ i TE „Kakanj“ je približno na nivou jedinične potrošnje sličnih proizvodnih jedinica u svijetu starije generacije iz 70-tih godina prošlog stoljeća, sa prosječnim specifičnim utroškom topline 11.500 - 12.000 kJ/kWh, odnosno neto efikasnošću 30-31,5%. Ovaj nivo energetske efikasnosti postojećih termoblokova, uz planirane mjere održavanja i investicija, zadržaće se do njihovog izlaska iz pogona, uz srazmjerno povećanje energetske efikasnosti sa planiranim ulaskom novih efikasnijih termoblokova nove generacije u proizvodni portfolio kompanije.


Iako su posljednjih  godina u  JP EPBiH napravljeni značajni pomaci na podizanju energetske efikasnosti, još uvijek se u rezultatima zaostaje u odnosu na razvijene zemlje i to  prevashodno zbog zastarjelosti postojećeg proizvodnog parka elektrana i pripadajućih tehnologija. U tom smislu pred JP EPBiH je izazov uvođenja efikasnih i čistih tehnologija, u vidu elektrana na obnovljive izvore energije i termoblokova sa čistim tehnologijama uglja, radi daljeg povećanja energetske efikasnosti i smanjenja emisija. Prema jednom od očekivanih scenarija EEB, sa planiranim ulaskom u pogon novih zamjenskih termoblokova u periodu 2018.-2030.godina, očekuje se dalje podizanje energetske efikasnosti proizvodnog termoparka sa sadašnjih 30,5% na 34,9% u 2020., odnosno na nivo 40% do 2030. godine. Prema tom scenariju, specifična emisija CO2 iz termoparka JP EPBiH bi sa sadašnjih 1176 kg/MWh, do 2030.godine  bila svedena na nivo ispod 900 kg/MWh.